Klankstad

Onder de naam Klankstad onderzoekt het lectoraat hoe muzikale leerpraktijken vorm krijgen binnen de stedelijke ecologie van Amsterdam.

Klankstad Apinti
Het project Klankstad Apinti richt zich specifiek op de apinti-drum: een Surinaams percussie-instrument dat in de Amsterdamse context een levend symbool is van geschiedenis, identiteit en gemeenschap. Door middel van veldwerk, participatieve workshops en digitale mapping wordt onderzocht hoe deze orale traditie vandaag de dag wordt beleefd en vernieuwd. De digitale kaart fungeert daarbij als levend archief: een platform waar gemeenschappen hun muzikale erfgoed kunnen delen, verbeelden en heruitvinden.

We onderzoeken hoe:

  • de apinti lokaal wordt beleefd en doorgegeven;
  • een digitale kaart als performatieve ruimte ('living archive') recht kan doen aan orale tradities;
  • participatieve mapping eigenaarschap en rechtvaardige representatie bevordert;
  • de kaart speculatieve toekomsten en nieuwe verbindingen kan verbeelden.

Het onderzoek is een samenwerking tussen Orlando Ceder, Naomi Bueno de Mesquita (lector Sociale rechtvaardigheid en diversiteit in de kunst), Carolien Hermans (associate lector Muzikale leerculturen), Kamiel Verhelst en Jochem Kootstra. De resultaten dragen bij aan nieuwe inzichten in de relatie tussen orale tradities, digitale representatie en rechtvaardige kennisdeling.

Klankstad Grootstedelijk Amsterdam
Daarnaast wordt in Klankstad breder onderzoek gedaan naar muzikale leerculturen in grootstedelijk Amsterdam. We spreken met uiteenlopende muzikale gemeenschappen en initiatieven, waaronder Mezrab, Musicians without Borders, Muziekstraat, Queer Choir, Eiwerk, The Mystifiers, Studio Kabba en het ÁMÀL Ensemble (o.l.v. Kinan Abuakel). Door middel van semi-gestructureerde gesprekken, uitgevoerd door Carolien Hermans en Donna van Dijck, onderzoeken we hoe in deze contexten muziek wordt geleerd, gedeeld en vormgegeven en hoe zulke praktijken bijdragen aan het stedelijke weefsel van leren en samen creëren.

Leiden/NEMO: samen dansen, ritme en verbondenheid
In samenwerking met masterstudenten van de Universiteit Leiden (o.l.v. dr. Anna Lotz), NEMO en associate lectoren Atser Damsma en Carolien Hermans onderzochten we in de zomervakantie van 2025 (16–31 augustus) met 240 ouder-kindduo’s hoe samen dansen op muziek bijdraagt aan verbondenheid. De duo’s dansten via koptelefoons óf op dezelfde muziek, óf op verschillende tracks. Vanuit de theorie van communicative musicality – de natuurlijke muzikale coördinatie die sociale interactie ondersteunt – onderzochten we attunement: de mate van betrokkenheid, synchronisatie en affectieve afstemming tussen ouder en kind. De hypothese luidt dat gedeelde muzikale synchronisatie leidt tot een sterker gevoel van verbondenheid. Met dit onderzoek hopen we nieuwe inzichten te bieden in hoe ritme, beweging en gezamenlijke muzikale ervaring het welzijn en de ouder-kindrelatie kunnen versterken.

Delen