In september start de allereerste lichting studenten van de geheel nieuwe Master Immersive Audio. Deze master richt zich op immersive audio: ruimtelijk geluid dat de luisteraar volledig omringt - een meeslepende luisterervaring die verder gaat dan stereo. 

De Master Immersive Audio is een tweejarige opleiding waarin studenten zich artistiek en technisch verdiepen in 3D-geluid. Ze werken samen over genres en afdelingen heen aan vernieuwende projecten, en ontwikkelen zich tot creatieve professionals met een eigen visie in een snel veranderende muziekwereld. Werken in 3D-audio is niet alleen een technische, maar vooral ook een muzikale aangelegenheid: het vraagt om denken, arrangeren en componeren in lagen, én het vermogen om musici te coachen en inspireren.

We spraken Attie Bauw, initiatiefnemer en docent binnen de opleiding, over de visie achter deze nieuwe master, het curriculum en de noodzaak van interdisciplinaire samenwerking.

Vanuit welke visie is de Master Immersive Audio ontstaan?
Een aantal jaar geleden werd de studio van het Conservatorium van Amsterdam verbouwd. Sindsdien is duidelijk geworden dat het niet alleen een plek is voor opnames, maar ook een krachtig onderwijsmiddel. Geen puur technische faciliteit, maar een leeromgeving waarin studenten hun vak echt kunnen ontdekken.

Van daaruit is de Master Immersive Audio ontstaan - ook met het oog op de opkomst van AI. We wilden niet achteroverleunen, maar juist proactief zijn: de technologie deels omarmen, en vooral leren hoe we die bewust kunnen inzetten. Dat vormt de langetermijnvisie achter deze master.

AI verandert - en beïnvloedt nu al - de muziek- en kunstwereld ingrijpend. Denk bijvoorbeeld aan voice-overs, die steeds vaker met AI worden gegenereerd; dat beroep is al sterk aan het veranderen. Dat is deels triest, maar ook onvermijdelijk. Daarom is het belangrijk om te leren omgaan met die realiteit.

Deze master biedt inzicht in wat er allemaal komt kijken bij driedimensionaal werken met geluid. Vanuit ervaring en vakmanschap kun je zo meer diepgang brengen en ook in een wereld met AI op een ambachtelijke manier het verschil blijven maken.


Wat kunnen studenten verwachten tijdens deze opleiding?
De rode draad van de opleiding is immersive audio - ruimtelijk geluid in al zijn vormen. In het eerste jaar volgen studenten modules die elk focussen op een ander genre, zoals klassiek, jazz en pop. Elke muziekstijl vraagt om een eigen benadering van immersive audio, waarbij zowel technische als artistieke aspecten aan bod komen. In het tweede jaar starten studenten met een VR-module en kiezen ze een specialisatie: compositie of productie. Ze sluiten het jaar af met een groot project waarin alles samenkomt.

Er is veel ruimte voor groepslessen en projectmatig werken. Daarnaast zijn er thematische modules, zoals immersive storytelling en theater. Die richten zich op de vraag: hoe kun je ruimtelijkheid gebruiken om een verhaal - muzikaal of theatraal - over te brengen? Immersive audio laat de luisteraar zich écht onderdompelen in het geluid. Dat gevoel van betrokkenheid biedt componisten en producers unieke creatieve kansen.

Omdat 3D-geluid nog relatief nieuw is, zijn er weinig vaste regels. Je leert dus niet per se hoe het moet, maar vooral hoe je een eigen visie ontwikkelt. Studenten vormen een eigen smaak, werken samen met musici en artiesten en ontdekken samen nieuwe mogelijkheden.

Voor wie is deze opleiding bedoeld?
Voor mensen met interesse in audio(productie) én ervaring op dat gebied. Dat kan betekenen dat je een opleiding in art of sound hebt gevolgd, maar ook dat je in een studio hebt gewerkt of zelfstandig veel ervaring hebt opgedaan. Wat we vooral zoeken, zijn nieuwsgierige studenten die echt willen onderzoeken wat je met 3D-audio kunt bereiken - zowel qua geluid als in de manier waarop je de luisteraar betrekt. De opleiding brengt nieuwsgierige studenten in contact met ervaren professionals. Juist die combinatie van nieuwsgierigheid en expertise maakt het tot een gezamenlijke ontdekkingsreis.

Wat maakt deze opleiding nu relevant?
Conservatoria zijn vaak sterk opgedeeld in afdelingen, maar dat past niet meer zo goed bij de tijd van nu. Als muzikant of componist heb je er baat bij om breed inzetbaar te zijn, samen te werken, en ook technisch en productioneel mee te kunnen denken. Die interdisciplinariteit is essentieel geworden. Voor de meeste muzikanten geldt dat je jezelf ook deels als componist of producer moet kunnen zien.

Tegelijkertijd vraagt het werken met immersive audio om specialistische kennis. Hoe gebruik je ruimte en geluid om de luisterervaring te verdiepen? Wat is de beste plek in een zaal om te spelen? Zulke keuzes hebben veel invloed - op je publiek én op je eigen speelplezier.

Deze masteropleiding is bedoeld voor wie zich daarin echt wil verdiepen - voor wie nieuwsgierig is naar ruimtelijk geluid en de creatieve mogelijkheden ervan. Het gaat niet alleen om techniek, maar om bewustwording: van akoestiek, van presentatie, van samenwerking over grenzen van disciplines en genres heen. 

Hopelijk draagt de opleiding ook breder bij aan die bewustwording - en leidt interdisciplinaire samenwerking tot kruisbestuiving, tussen studenten, docenten en afdelingen. Want ook als niet iedereen zich specialiseert in immersive audio, raakt het wel aan thema’s die voor het hele muziekveld steeds belangrijker worden.